15-12-07

White-spirit : gezondheidsrisico’s voor kunstenaars (Stoddard solvent, artists, health risks)


Flanders-inside-dec2007-white-spirit


White-spirit (en ook terpentijn) is een giftig product met gezondheidsrisico’s.  Het wordt veel gebruikt door kunstenaars die werken met olieverf en in academie’s.  Ik heb er directe klachten van (pijnlijke huidontstekingen), anderen hebben zware hoofdpijn. Daarom ging ik er meer over lezen. Te weinig is geweten dat white-spirit en andere oplosmiddellen niet alleen de olieverf verdunnen en oplossen, maar dat ze worden opgenomen in het lichaam via inademing en via de huid.  Daar worden ze opgeslagen in vethoudende weefsels en die zitten in belangrijke mate in de hersenen.  Het lichaam kan die oplosmiddelen niet afbreken of uitstoten.  In de hersenen leiden ze o.a. tot geheugen- en concentratiestoornissen en op lange termijn leidt dit soms tot vroegtijdige dementie of organo-psycho-syndroom (OPS, schildersziekte, meer info onderaan).  Zij hebben een irriterende werking op de huid, de slijmvliezen en de ogen.  Zij tasten de nieren, de lever en het zenuwstelsel aan. 
Waarom is dit niet algemeen bekend ?
1. De meeste mensen hebben geen directe klachten, die komen pas na jarenlange blootstelling en het verband wordt niet gezien.  2. “Arbeidsomstandigheden” is geen onderwerp dat leeft bij kunstenaars. Ze werken vaak alleen en niet in een werkgever-werknemersituatie waardoor de verantwoordelijkheid voor de veiligheid van de werkplek uitsluitend bij de kunstenaar zelf ligt. 3. Omwille van de kunst wordt met risico’s weinig rekening gehouden. 4. Gezondheidsklachten en aandoeningen van kunstenaars worden niet centraal geregistreerd. 5. Hoofdpijn en andere eerste klachten verdwijnen vaak na een nachtje slapen weer. 
Hoe kan men klachten en aandoeningen voorkomen ?
Door solventen te vermijden en andere producten te gebruiken zoals wateroplosbare olieverf (Artisan, H2Oil)  Waarom zou de kunstschilder met veilige producten gaan werken ? Omdat hij/zij er geen last van hebt om in een veilig en gezond atelier te werken en omdat aantastingen door solventen niet genezen kunnen worden.  In het eigen thuisatelier en voor zichzelf alleen kan de kunstenaar de risico’s nemen die hij/zij wil.  In meer en meer academies, waar men in groep werkt, schakelt men over naar het veilige atelier en naar wateroplosbare olieverf.  Blijkbaar moet echter in elke academie het warm water opnieuw uitgevonden worden omdat er in Vlaanderen geen centrale richtlijnen zijn voor het inrichten van een veilig atelier. 

Ken je iemand die schildert, al dan niet in een academie, wil je hem/haar dan aub even naar deze tekst verwijzen ? Want niemand heeft toch geheugen teveel ! En ook, als er wat communicatie op gang zou komen, kan het overschakelen naar schilderen zonder solventen sneller tot stand komen.

Toelichting : de fases van Schildersziekte (bron : ziektewet, Nederland)
”De ziekte ontstaat niet ineens, maar verloopt in verschillende fases. Meestal gaat iemand geleidelijk aan van de ene fase over in de andere fase. De eerste fase wordt gekenmerkt door vage klachten als geïrriteerdheid, vergeetachtigheid en concentratieproblemen. Daarna kun je klachten ontwikkelen als vermoeidheid, prikkelbaarheid, depressie en angsten. De derde fase wordt gekenmerkt door enerzijds emotionele klachten en anderzijds cognitieve klachten ofwel problemen met de geestelijke vermogens waarmee je de werkelijkheid kent. Ofwel enerzijds stemmingsstoornissen, persoonlijkheidsstoornissen, vermoeidheid, motivatiestoornissen en moeite om met je agressie om te gaan. Anderzijds stoornissen in de intelligentie, het geheugen, leervermogen, concentratie, psychomotorische stoornissen en problemen met andere neuro-psychologische functies. Het laatste stadium is zeer ernstig en lijkt min of meer op een eindstadium van dementie.”

White-spirit (Stoddard solvent) is a toxic product with health risks (a.o. loss of memory).  It is used a lot by artists and in art schools.  In the Dutch text I describe the health risks and why this is not common knowledge among artists.  The alternative is to work with water mixable oil paint. More and more art schools change to a safe atelier, but in Flanders central guidelines don’t seem to be available yet.  In order to speed up painting without solvents in art schools and for the individual artist (because no one has a surplus of memory), I ask my blog visitors to bring this issue under the attention of artists that they know.

01:09 Gepost door Hildegarde in Schilderen | Permalink | Commentaren (13) | Tags: academie | |  Facebook

Commentaren

Nou! Vrouwe Hildegarde,
Ik ben geen kunstenaar, maar ik heb ook al eens met white-spirit gewerkt (schilderen van de ramen). Ik zal in het vervolg een beetje voorzichtiger zijn in de nabijheid van dat goedje.
Vriendelijke groeten,
De Drs.

Gepost door: Drs. Johan Arendt Happolati | 15-12-07

W.S. ik werkte met olieverf, met de spons met , white spirit, acetons, e.d.
nu krijg ik bobbeltjes op mijn vingers, wanneer ik in aanraking kom me deze producten.
ik ben met aquarel beginnen te schilderen uit voorzorg voor mijn vingers.
ik zet nu op met tempera en acril en werk voorzichtig af met olieverf.
ik pas op wanneer ik olieverfschilderijen verbeter.
ik zalf mijn handen ook elke dag in met een creme in de hoop terug een beschermingslaag te krijgen.
fijn opzoekingswerk.
maar.....ik hoop maar dat deze duivels je mogen niet weerhouden van te oefenen en te werken.
groetjes
ludo

Gepost door: ludo | 15-12-07

You are getting better and better... stronger and stronger work.
I visit your blog since quite some time and I amazed to see how fast you grow...

Gepost door: Sidney | 15-12-07

Wonderful! I really enjoy your art.

Gepost door: Robert | 15-12-07

Tja, elk beroep kent de eigen risicos. De kunst is ze te her- en te erkennen en voorzorgen te nemen...
Prettig weekend, meid!

Gepost door: gerdaYD | 15-12-07

Full of mystery, this one. Lovely work, and a beautiful horse.

Gepost door: javga | 15-12-07

Dat paard ziet er een en al half white spirit uit ;-)
grtjes Manu

Gepost door: Manu | 15-12-07

eikes Ik had er geen idee van dat White Spirit zo schadelijk kon zijn.
Bedankt voor deze toelichting.
Mooi werkske trouwens!

Gepost door: pieterbie | 15-12-07

Verkondigd Ik heb de ramen geopend en het gevaar verkondigd aan mijn wereld. By the way, " White Spirit " mooie naam voor dat paard.

Gepost door: Wim | 15-12-07

Wonderful! And so interesting about the treatment.

Gepost door: Ruth | 16-12-07

horse from another world,... heel etherisch gedaan, ...mooi ook dat je de kunstenaars en would-be's op de gevaren wijst.
vergeet niet dat onze huis en tuin cleaning producten echt gevaarlijke dingen zijn. Zalven en cremes helpen echt niet. Alleen een vol-gelaadsmasker met bijbehorende zuurstoffles kan enig soelaas brengen, maar dan heb je nog chemisch bestendige handschoenen nodig.
daarom wordt alle verf op basis van white spirit in Scandinavie verboden.
T'is zonde dat men in het kunstonderwijs er niet meer aandacht aan besteed. Je enigste schat die je meekreeg is je gezondheid.

Gepost door: Robert | 25-12-07

olieverf Goed dat je er aandacht aan besteed. Ik schilder enkel in de zomer met olieverf, met alle ramen en deuren open, want ik krijg er verschrikkelijke hoofdpijn van. De rest van het jaar aquarelleer ik. Met vroeg mij of ik les wilde geven in olieverfschilderen, ik heb het geweigerd, wegens gezondheidsredenen voor mij en voor de cursisten. Daar kijken mensen raar van op.

Gepost door: Liz | 06-01-08

Bedankt om aandacht te hebben voor deze kwestie!
Sedert enkele weken werk ik opnieuw met olieverf. (verdunner: mengsel van lijnolie en terpentijn, geen white spirit).
Vroeger had ik geen klachten, toen schilderde ik vooral in blauw en bruintinten.
Nu ik aan het experimenteren ben met fellere tinten als cadmiumoranje,
merk ik vaak last te hebben van hoofdpijn (specifiek links vooraan) en slapeloosheid.
Een idee of cadmium de oorzaak hiervan kan zijn?
Ik ben sowieso van plan om de op water gebaseerde olieverf eens uit te proberen.
We zouden met zijn allen meer ecologischer & gezonder moeten werken.
(doeken met FSC-label bijvoorbeeld, is ook al een goeie stap in de richting)
Schildersgroeten!
Evivanca

Gepost door: evivanca | 04-04-12

De commentaren zijn gesloten.